Kaygılı Bağlanma Nedir? İlişkilerde Belirtileri ve Terk Edilme Korkusu

Telefonunuza bakıyorsunuz.

Mesajınıza hâlâ cevap gelmemiş.

Aslında partnerinizin işte olduğunu biliyorsunuz. Yoğun olabileceğini de biliyorsunuz. Mantığınız size ortada bir sorun olmadığını söylüyor.

Ama içinizde başka bir ses konuşmaya başlıyor:

“Acaba bana mı kızdı?”

“Bir şey mi oldu?”

“Benden sıkılıyor olabilir mi?”

“Neden hâlâ yazmadı?”

Bir süre sonra kendinizi son konuşmalarınızı tekrar tekrar düşünürken buluyorsunuz. Ses tonunu, kullandığı kelimeleri, hatta koyduğu emojileri bile analiz etmeye başlıyorsunuz.

Belki telefonun ekranını tekrar tekrar kontrol ediyor, çevrimiçi olup olmadığına bakıyor ya da kendinizi rahatlatacak bir işaret arıyorsunuz.

Çoğu zaman sorun partnerinizin ne yaptığı değil, o belirsizliğin sizde yarattığı duygudur.

Eğer bu durum size tanıdık geliyorsa bunun altında kaygılı bağlanma olarak adlandırılan ilişki örüntüsü yer alıyor olabilir.

Kaygılı Bağlanma Nedir?

Bağlanma, çocukluk döneminde bakım verenlerimizle kurduğumuz ilişkiler sonucunda gelişen ve yetişkinlikte yakın ilişkilerimizi etkileyen duygusal bağ kurma biçimidir.

Kaygılı bağlanma, bağlanma stilleri arasında en sık karşılaşılan örüntülerden biridir. Kaygılı bağlanmaya sahip kişiler ilişkilerde yakınlığa ve bağ kurmaya büyük önem verirler. Ancak aynı zamanda terk edilme korkusu, reddedilme kaygısı ve sevilmeme endişesi yaşayabilirler.

Bu nedenle ilişki onlar için yalnızca bir yakınlık alanı değil, aynı zamanda yoğun bir belirsizlik ve kaygı kaynağı haline gelebilir. Kişi çoğu zaman partnerini ne kadar sevdiğini değil, partnerinin onu ne kadar sevdiğini anlamaya çalışırken bulabilir kendini.

Kaygılı Bağlanmanın Belirtileri Nelerdir?

Kaygılı bağlanma belirtileri kişiden kişiye değişebilse de bazı ortak işaretler vardır:

• Partnerin sevgisinden sık sık şüphe duymak

• Mesajlara veya aramalara geç dönüşleri kişisel algılamak

• Sürekli güvence alma ihtiyacı hissetmek

• Terk edilmekten korkmak

• Partnerin davranışlarını sık sık analiz etmek

• İlişkide aşırı düşünmek

• Küçük sorunları ilişkinin biteceğine dair işaret olarak yorumlamak

• Partner uzaklaştığında yoğun kaygı yaşamak

• Kendi ihtiyaçlarını geri plana atmak

• Sürekli onay ve ilgi arayışı içinde olmak

Kaygılı bağlanma belirtileri arasında aşırı düşünme, sürekli güvence arama, reddedilmekten korkma ve partnerin davranışlarını sık sık analiz etme en sık görülen örnekler arasında yer alır.

Kaygılı Bağlanma İlişkilerde Nasıl Görünür?

Kaygılı bağlanma yaşayan kişiler genellikle ilişkilerine çok yatırım yaparlar. Partnerlerini önemser, bağ kurmaya değer verir ve ilişkinin sürmesini isterler. Ancak ilişkiyle ilgili belirsizlikler karşısında sinir sistemleri daha hızlı alarm verebilir.

Örneğin partnerinin yoğun bir gün geçirdiğini bilen biri birkaç saat mesaj alamadığında bunu normal karşılayabilir. Kaygılı bağlanma örüntüsüne sahip biri ise aynı durumda “Benden uzaklaşıyor olabilir mi?”, “Bir şey mi yaptım?” ya da “Acaba artık beni eskisi kadar sevmiyor mu?” gibi düşüncelere kapılabilir. Bu düşünceler çoğu zaman yoğun bir Terk Edilme Korkusu ile ilişkilidir. Bu durum zamanla hem kişinin kaygısını hem de ilişkiyi yormaya başlayabilir.

Çünkü kişi rahatlamaya çalıştıkça daha fazla güvence arayabilir ve zamanla daha Sürekli Onay Arama ihtiyacı gelişebilir. Ancak bu davranışlar çoğu zaman ihtiyaç duyduğu güven duygusunu sağlamaz.

Kaygılı Bağlanma ve Terk Edilme Korkusu Arasındaki İlişki

Kaygılı bağlanma ile terk edilme korkusu arasında güçlü bir ilişki vardır.

Kaygılı bağlanma yaşayan kişiler çoğu zaman ilişkilerinde yoğun bir terk edilme korkusu hissedebilirler. Partnerlerinden uzaklaştıklarını düşündüklerinde kaygıları artabilir ve sık sık güvence arama ihtiyacı hissedebilirler.

Bu nedenle kaygılı bağlanma ve terk edilme korkusu sıklıkla bir arada görülen kavramlardır.

Burada yaşanan şey çoğu zaman gerçek bir terk edilme değildir. Daha çok terk edilme ihtimalinin yarattığı kaygıdır.

Bu nedenle partnerin davranışlarındaki küçük değişiklikler bile zaman zaman büyük bir tehdit gibi algılanabilir.

Kaygılı Bağlanma Neden Gelişir?

Bağlanma örüntüleri tek bir nedene bağlı değildir.

Çocukluk döneminde bakım verenlerin tutarsız olması, bazen ulaşılabilir bazen de duygusal olarak uzak olması kişinin ilişkilerde güven duygusunu etkileyebilir.

Bunun yanında geçmiş ilişkilerde yaşanan ihanet, terk edilme, reddedilme ya da duygusal ihmal deneyimleri de kaygılı bağlanmanın gelişmesinde rol oynayabilir.

Bu nedenle kaygılı bağlanma bir kişilik kusuru değil, kişinin yaşam deneyimlerine verdiği anlaşılabilir bir uyum tepkisi olarak değerlendirilebilir.

Kaygılı Bağlanma Nasıl Düzelir?

Kaygılı bağlanma değişmez değildir.

Kişi zaman içinde kendi duygularını daha iyi anlamayı öğrendikçe, ihtiyaçlarını daha açık ifade edebildikçe ve daha güvenli ilişkiler deneyimledikçe bağlanma örüntülerinde değişim yaşayabilir.

Bu süreçte terapi, kişinin ilişki dinamiklerini fark etmesine, geçmiş deneyimlerin bugünkü ilişkilerine etkisini anlamasına ve daha güvenli bağlar kurmasına yardımcı olabilir.

Amaç kaygıyı tamamen ortadan kaldırmak değil; ilişki içindeki belirsizliklerle başa çıkabilmek ve kişinin değerini yalnızca karşı tarafın davranışlarına göre belirlememeyi öğrenebilmesidir.

Sonuç

Eğer kendinizi ilişkilerinizde sürekli güvence ararken, terk edilmekten korkarken, partnerinizin davranışlarını tekrar tekrar analiz ederken ya da sevildiğinizden emin olmakta zorlanırken buluyorsanız bunun altında kaygılı bağlanma örüntüsü yer alıyor olabilir.

Kaygılı bağlanma belirtilerini fark etmek ve bu örüntüleri anlamak, daha güvenli ilişkiler kurabilmenin ilk adımlarından biridir. Çünkü değişim çoğu zaman kendimizi suçlamakla değil, yaşadığımız ilişki örüntülerini fark etmekle başlar.

Bu yazı Klinik Psikolog Özge Yeşilova tarafından hazırlanmıştır. Kaygı bozuklukları, ilişki sorunları, travma ve duygusal zorluklar alanında bireysel psikoterapi ve online terapi hizmeti sunmaktadır.

Benimle İletişime Geç